Sommige kinderen zoeken prikkels, andere raken juist snel overprikkeld. Sensorisch speelgoed helpt kinderen hun zintuigen beter te begrijpen en reguleren. Het is niet alleen geschikt voor kinderen met specifieke ondersteuningsbehoeften, ieder kind profiteert van spel dat gericht is op voelen, ontdekken en ervaren. Op deze pagina vind je uitleg, inspiratie en een overzicht van blogs over sensorisch speelgoed en prikkelverwerking bij kinderen.
Wat is sensorisch speelgoed?
Sensorisch speelgoed is speelgoed dat één of meerdere zintuigen bewust aanspreekt. Kinderen leren namelijk niet alleen door te kijken of te luisteren, maar vooral door te voelen, bewegen, duwen, kneden en ontdekken.
Bij sensorisch spel worden onder andere deze zintuigen gestimuleerd:
- Tastzin – verschillende structuren en materialen voelen
- Zicht – kleur, licht en beweging
- Gehoor – zachte, ritmische of juist duidelijke geluiden
- Evenwicht en lichaamsbewustzijn – bewegen, balanceren, draaien
- Diepe druk – bijvoorbeeld door verzwarende materialen
Door zintuiglijke ervaringen te herhalen en te variëren, leren kinderen hun lichaam en omgeving beter begrijpen.
Waarom sensorisch spel belangrijk is
Zintuiglijke prikkels komen de hele dag binnen. Voor sommige kinderen is dat prettig en stimulerend, voor anderen juist overweldigend. Sensorisch spel helpt om die prikkels beter te verwerken.
Goed gekozen sensorisch speelgoed kan bijdragen aan:
- Meer rust in het lichaam
- Betere concentratie
- Emotieregulatie
- Motorische ontwikkeling
- Zelfvertrouwen
In de praktijk zie je dat zintuiglijk spel kinderen kan helpen om spanning te reguleren of beter tot concentratie te komen. Het effect verschilt per kind, en juist daarom is goed observeren zo belangrijk. Binnen thuisonderwijs merk ik hoe goed gekozen sensorisch materiaal soms nét dat verschil maakt tussen onrust en focus.
Soorten sensorisch speelgoed
Voelmaterialen (0-6 jaar)
Materialen met verschillende structuren stimuleren de tastzin en nodigen uit tot rustig, herhalend spel. Denk aan klei, deeg, schuim of andere veilige materialen die je kunt kneden, vormen of verplaatsen.
Bij voelmaterialen is veiligheid belangrijk. Kies producten van betrouwbare merken en controleer altijd het leeftijdsadvies. Rondom speelzand is er recent veel aandacht geweest voor veiligheid, maar uit onderzoek blijkt dat Kinetic Sand veilig is bevonden.
Fidget speelgoed (6+ jaar)
Klein friemelspeelgoed kan helpen om spanning te reguleren of concentratie vast te houden. Voor sommige kinderen werkt lichte beweging tijdens het luisteren of leren juist ondersteunend. Het doel is niet om onrust te vergroten, maar om energie subtiel te kanaliseren.
Balans & beweging (4+ jaar)
Wobbelborden, balansstenen of wiebelkussens stimuleren het evenwicht en het lichaamsbewustzijn. Vooral kinderen die veel bewegen of moeite hebben met stilzitten kunnen hier baat bij hebben. Beweging is geen tegenhanger van concentratie, het kan er juist onderdeel van zijn. Meer hierover lees je in het blog Balansspeelgoed.
Rustgevend sensorisch materiaal (alle leeftijden, met begeleiding)
Zachte structuren, herhalende bewegingen of verzwarende materialen kunnen helpen bij ontspanning. Let altijd goed op het leeftijdsadvies en gebruik deze producten bewust en veilig.
Ben je specifiek op zoek naar speelgoed dat past bij de leeftijd van je kind? Op de pagina Speelgoed per leeftijd vind je een overzicht met inspiratie en gerichte tips per ontwikkelingsfase.
Veelgestelde vragen over sensorisch speelgoed
Sensorisch speelgoed is speelgoed dat één of meerdere zintuigen stimuleert, zoals voelen, zien, horen of bewegen. Het helpt kinderen om prikkels beter te verwerken en hun zintuiglijke ontwikkeling te ondersteunen.
Sensorisch speelgoed is geschikt voor ieder kind. Het wordt vaak gebruikt bij kinderen die moeite hebben met prikkelverwerking, maar ook zonder specifieke ondersteuningsbehoeften kan zintuiglijk spel helpen bij focus en ontspanning.
Sensorisch speelgoed kan helpen om spanning te reguleren en rustmomenten te creëren. Het effect verschilt per kind, daarom is het belangrijk om goed te observeren wat werkt.
Kies altijd producten van betrouwbare merken en controleer het leeftijdsadvies. Gebruik materialen volgens de instructies en blijf alert op actuele veiligheidsinformatie.
Sensorisch spel richt zich bewust op zintuiglijke ervaringen, zoals voelen, balanceren of luisteren. Het doel is niet alleen plezier, maar ook het ondersteunen van regulatie en ontwikkeling.
Vond je dit artikel leuk en wil je in de toekomst niks missen? Volg me dan ook op social media: Facebook of Pinterest of schrijf je in voor de nieuwsbrief. Op zoek naar meer inspiratie? Bekijk dan de pagina Thema’s & Ideeën.